Een wetenschappelijke vraag?

‹ Terug naar de zoekresultaten

Waarom geven we 'gas'? We rijden toch op iets anders?

Thema: Kunst & Taal

Vraag gesteld door: Toon (73 jaar)

Context van de vraag:

Bij voertuigen, aangedreven door aardolieproducten, om ze vlugger te laten 'geeft men gas'. Waarom gas, er wordt toch niet met gas gereden, tenzij dag LPG maar verder?

Antwoord:

De allerleerste ontploffingsmotoren werkten niet op petroleumderivaten, maar op koolgas of lichtgas, dat op dat moment massaal voorhanden was.

Toch komt de uitdrukking waarschijnlijk van de petroleumderivaten, zoals ook de Engelse gasoline (benzine) en het Franse gazole (diesel) aantonen - in het Spaans trouwens resp. gasoleo en gasolina.


De etymologie van 'gasoline' is betwist. In 1862 maakte een zekere John Cassell voor zijn gepatenteerde brandstof 'Cazeline', die naar zijn eigen naam verwijst en dus niets met gasvormige toestanden heeft te maken. Een slimme apotheker in Dublin, Samuel Boyd, zou de merknaam hebben veranderd in 'Gazeline', om Cassell zo niet te moeten betalen. Naast dat leuke exotische verhaal, werd er al langer de term 'gasolie' gebruik (zie hieronder), en duidt het toevoegsel '-ine' op een destillaat daarvan. Alleszins duikt de term 'gasoline' al in 1863 op in de Oxford English Dictionnary, eigenlijk te snel voor de Cassell-woordverklaring. De meeste Engelstalige landen gebruiken vandaag de term 'petrol' (onderscheiden van ruwe 'petroleum'), in Noord-Amerika gebruikt men vaak 'gasoline', vaak afgekort tot 'gas' (hetgeen verwarrend is, voor een vloeistof).
De etymologie van 'gazole' is veel ouder, en reikt tot de 16de eeuw, om een toestand aan te geven, meestal in de context van petroleumderivaten, van hetgeen tussen lichtgas en smeerolie in zit. Vandaar de samenstelling.

Deze vraag werd beantwoord door:
Dr. Karl Catteeuw

Katholieke Universiteit Leuven

  • Richting Morgen
  • WetenschapsInformatieNetwerk
  • FRIS Onderzoeksportaal
  • EWI